Referencje w CV – czy są niezbędne + jak napisać

Przygotowując swoje curriculum vitae i list motywacyjny, naturalnie będziesz starał się przedstawić jak najbardziej pozytywny obraz samego siebie. Przyszły pracodawca doskonale zdaje sobie sprawę, że to, co znajduje się w twoich dokumentach rekrutacyjnych, jest subiektywne i jednostronne. Dlatego też bardzo doceni możliwość potwierdzenia Twoich umiejętności, kompetencji i doświadczenia przez osobę trzecią.

Co to są referencje?

Na początek warto wyjaśnić, czym są referencje. Są one niczym innym jak namiarami na osoby, które pracowały z Tobą w przeszłości i mogą podzielić się opinią na temat tego, jakim jesteś pracownikiem. Ich celem jest zarekomendowanie Cię przyszłym pracodawcom oraz umożliwienie im zapoznania się z Twoim charakterem przed podpisaniem z Tobą umowy.

Dlaczego warto zamieścić referencje w CV?

To proste – powołując się na osobę, która przez miesiące lub lata obcowała z Tobą w środowisku pracy, udowadniasz, że nie masz niczego do ukrycia i grasz z rekruterem w otwarte karty. To nie tylko świadczy o tym, że wyciągasz do niego dłoń w geście zaufania (cechy bardzo pożądanej na obecnym rynku pracy), ale również stanowi bardzo namacalny dowód wiarygodności i daje nowemu pracodawcy możliwość jasnej i szybkiej weryfikacji kwestii omawianych przez Ciebie w CV.

Do tego trzeba wspomnieć, że referencje w CV uchodzą w Polsce za rzadkość. Dodanie ich do swojej aplikacji z pewnością przykuje uwagę rekrutera i sprawi, że zapadniesz mu w pamięć. Jeśli zależy Ci na tak ważnym w dzisiejszych realiach efekcie wyróżnienia się z tłumu, zadbaj o to, by cała Twoja aplikacja trzymała równie wysoki poziom – sprawdzone przykłady listów motywacyjnych podpowiedzą Ci, jak stworzyć angażującą treść, która zrobi świetne wrażenie jeszcze przed weryfikacją Twoich kontaktów.

Kto może wystawić Ci referencje?

Choć zazwyczaj o wystawienie referencji prosi się bezpośrednich przełożonych, grono osób, do których możesz zwrócić się z taką prośbą, nie kończy się na nich – żaden szanujący się, perspektywistyczny pracodawca nie podważy autorytetu Twoich kolegów z działu czy zespołu lub współpracowników biorących z Tobą udział w ważnych, długofalowych projektach. Pamiętaj jednak, że im wyżej dana osoba znajduje się w hierarchii firmy, tym cenniejsze będą jej referencje.

Jak wybrać najlepsze osoby do wystawienia referencji?

Decydując na czyje referencje, chcesz powołać się w aplikacji o pracę, wybierz osoby, które mają o Tobie jak największą ilość informacji zawodowych. Właśnie o to będzie pytał rekruter.

Upewnij się również, że osoby mające dostarczyć Ci referencji potwierdzą informacje w Twoim życiorysie i wystawią Ci jak najbardziej pozytywne świadectwo. Błędem byłoby na przykład podanie kontaktu do swojego byłego szefa, jeśli istniał między Wami jakiś konflikt lub nie dogadywaliście się pod względem zawodowym. W takim wypadku jego opinia na Twój temat może zaprzepaścić szanse na zatrudnienie w nowej firmie.

Przykładowe referencje w CV

Po tych wszystkich rozważaniach na temat tego, czym są, kto je może wystawić oraz czy w ogóle warto je uwzględniać w przykładowym CV, pora odpowiedzieć na kolejne kluczowe pytanie: jak powinny wyglądać dobre referencje? To oczywiste, że na nic się nie zdadzą, jeśli zaprezentujesz je w sposób zawierający merytoryczne błędy.

Poniższe przykłady na pewno pomogą Ci zbudować swoją własną listę:

Jak napisać referencje – przykład

Opis, jak widzisz, jest bardzo skromny i taki właśnie powinien być w kontekście referencji. Zwróć uwagę na zawarte powyżej elementy. Musisz wymienić w nich:

• Imię i nazwisko
• Dane kontaktowe
• Stanowisko i firmę

Dodatkowa uwaga dla osób, które w referencjach chcą wymienić wykładowców uniwersyteckich: jeśli osoba, na którą się powołujesz, posługuje się jakimś tytułem naukowym, nie zapomnij o uwzględnieniu tego.

Oczywiście, możesz pokusić się o szersze opisanie Twojej relacji z daną osobą, na przykład w liście motywacyjnym, aby jaśniej nakreślić hierarchię i to, jak wyglądała ta współpraca od strony merytorycznej.

Co powinny zawierać pisemne referencje?

Pamiętaj, że referencje to nie są jedynie dane kontaktowe, choć często rozumiane są hasłowo właśnie w ten sposób. Druga strona referencji obejmuje wyprodukowanie rekomendacji osoby, która się za Tobą wstawia, by dopełnić Twój wizerunek w oczach rekrutera. Rekruter z kolei, mając na uwadze interes firmy, będzie miał prawdopodobnie przygotowany pełen wachlarz pytań, które pomogą mu dokonać rzetelnej oceny.

Decydując się na sprawdzenie Twoich referencji, przyszły pracodawca najczęściej będzie potrzebował następujących informacji:

Z tego względu, gdy myślisz nad tym, kogo wymienić jako osobę kontaktową, weź również pod uwagę, że osoba ta musi być gotowa udzielić wyczerpujących odpowiedzi. Zdawkowe podejście do tematu zadziała na Twoją niekorzyść.

Pisemne referencje – wzór

Poleganie wyłącznie na dobrej woli innych osób czasami działa jak loteria. Tak naprawdę nigdy nie masz pewności, że przedstawią Cię w przychylnym świetle. Maile i telefony od nieznanych rekruterów, gdy aplikujesz do nowej pracy, mogą bardzo szybko stać się uciążliwe, a entuzjazm związany z możliwością udzielenia Ci pomocy opadnie prędzej niż myślisz.

Dlatego rozsądnym i taktycznym rozwiązaniem może okazać się poproszenie byłego pracodawcy lub przełożonego o wystawienie pisemnych referencji. W ten sposób nie będą musieli kombinować, jak najlepiej przedstawić Twoje atuty, i z pewnością będą wdzięczni za zdjęcie z nich brzemienia z tym związanego.

Nie każdy pracodawca ma jednak pod ręką przygotowany szablon, który można uzupełnić Twoimi danymi. Dlatego przygotowaliśmy przykładowe referencje, a raczej ich wzór, który możesz przesłać razem ze swoją prośbą o ich wystawienie, aby ułatwić odbiorcy życie i przyspieszyć cały proces:

Gdzie i jak umieścić referencje w życiorysie?

Jak z każdym innym elementem CV, przed umieszczeniem go w życiorysie należy rozważyć kwestie miejsca i tego, jak to wpłynie na ogólny układ dokumentu. Zgodnie z powyższymi przykładami nie ma co wymieniać więcej niż 3 osoby mogące wystawić referencje – rekruter raczej nie będzie miał czasu, aby skontaktować się ze wszystkimi, więc tyle w zupełności wystarczy.

Jeśli już decydujesz się je uwzględnić, koniecznie zrób to w schludny i elegancki sposób, który nie zaburzy struktury dokumentu i nie przekroczy optymalnej długości CV. Na Jobseeker znajdziesz kreator CV, który pozwoli Ci stworzyć świetnie skomponowane CV spełniające wszystkie wymagania rekruterów. Pomoże Ci w tym także nasz szeroki wybór wyselekcjonowanych wzorów CV dostosowanych do rynkowych standardów. Oto przykład:

Pomimo swojej niekwestionowanej wartości referencje nie stanowią jednego z głównych elementów CV – tutaj niezmiennie królują umiejętności i doświadczenie zawodowe. Zgodnie z naszymi badaniami przeprowadzonymi wśród rekruterów i specjalistów HR, 82,6% ankietowanych analizę każdej kandydatury zaczyna właśnie od historii zatrudnienia, a 63,7% największą wagę przywiązuje do kluczowych kwalifikacji. Dlatego lepiej wyjdziesz na tym, gdy po prostu potraktujesz referencje jako dodatkową rubrykę i umieścisz w jednej z końcowych części Twojego życiorysu, poniżej doświadczenia zawodowego, wykształcenia i umiejętności.

Jakie pytania rekruterzy zadają osobom kontaktowym?

Gdy rekruter decyduje się na telefon do osoby wskazanej w referencjach, jego celem jest weryfikacja faktów oraz poznanie Twojego stylu pracy „od kuchni”. Rozmowa zazwyczaj jest krótka, ale konkretna. Twój referent powinien być przygotowany na następujące pytania:

Na koniec często pada kluczowe, tzw. „złote pytanie”: „Czy zatrudniłby(a) Pan/Pani tego pracownika ponownie?”. Odpowiedź na nie jest dla rekrutera często ważniejsza niż cała wcześniejsza rozmowa.

Dodatkowe wskazówki o referencjach w CV – o tym warto pamiętać

Choć referencje mogą znacząco podbić wartość Twojej aplikacji, ich nieumiejętne przedstawienie grozi rekrutacyjną wpadką lub naruszeniem prywatności. Poniższa tabela w pigułce zbiera kluczowe zasady, o których musisz pamiętać, by profesjonalnie i zgodnie z prawem zarządzać opiniami na swój temat.

Kluczowe wnioski: wykorzystaj referencje, by wyróżnić CV

Referencje to świetny sposób, by Twoje CV zrobiło pozytywne wrażenie na rekruterze. By to się powiodło, przede wszystkim zawsze, bez wyjątku, uzyskaj uprzednią zgodę od osoby, na którą się powołujesz, informując ją o charakterze stanowiska i potencjalnym czasie kontaktu. Dobierz referencje strategicznie i postaw na osoby, które rzeczywiście były świadkami Twoich najważniejszych osiągnięć, a nie tylko losowych współpracowników. Stawiaj na jakość, a nie na ilość i powołaj się na maksymalnie 3 kontakty, zaś samą sekcję umieść pod koniec CV, by nie zaburzać struktury.

Chcesz mieć pewność, że referencje i całe CV spełnią swoje zadanie? Skorzystaj z kreatora CV na Jobseeker. Pomoże Ci on w schludny i elegancki sposób wkomponować sekcję referencji w strukturę dokumentu, dbając o to, by jej formatowanie było profesjonalne i wyróżniało się na tle konkurencji. U nas znajdziesz także bibliotekę materiałów oraz wzory listów motywacyjnych i inne przydatne zasoby, by każda rekrutacja kończyła się sukcesem.